Ελληνικές Ορχιδέες In Situ | Dactylorhiza |

Dactylorhiza cordigera subsp. cordigera(Fr.) Soó

Dactylorhiza cordigera subsp. cordigera (Fr.) Soó 1962, Nom. Nov. Gen. Dactylorhiza: 5

Συνώνυμα:

* Orchis cordigera Fr. [βασιώνυμο – συν. της D. cordigera s.l.]; Dactylorchis cordigera (Fr.) Verm. [συν. της D. cordigera s.l.]; Dactylorhiza cordigera f. albiflora Landwehr; Dactylorhiza cordigera subsp. graeca (H.Baumann) Kreutz; Dactylorhiza cordigera subsp. siculorum (Soó) Soó; Dactylorhiza cordigera var. graeca (H.Baumann) Presser; Dactylorhiza cordigera var. rochelii (Griseb. & Schenk) Soó; Dactylorhiza cordigera var. vermionica B.Willing & E.Willing; Dactylorhiza graeca H.Baumann; Dactylorhiza majalis subsp. cordigera (Fr.) H.Sund. [συν. της D. cordigera s.l.]; Orchis blyttii (Rchb.f.) Soó; Orchis cordigera f. banatica Asch. & Graebn.; Orchis cordigera f. macrobracteata (Schur) Soó; Orchis cordigera f. rivularis (Heuff. ex Schur) Soó; Orchis cordigera f. rochelii (Griseb. & Schenk) Klinge; Orchis cordigera f. simonkaiana Soó; Orchis cordigera lusus immaculata Klinge; Orchis cordigera proles rochelii (Griseb. & Schenk) Asch. & Graebn.; Orchis cordigera subsp. blyttii (Rchb.f.) K.Richt.; Orchis cordigera subsp. siculorum Soó; Orchis cordigera var. foliosa Klinge; Orchis cordigera var. klingei E.G.Camus; Orchis cordigera var. macrobracteata Schur; Orchis cordigera var. rocheliana Klinge; Orchis cordigera var. siculorum (Soó) Pauca; Orchis cruenta Rochel [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Orchis cruenta subsp. blyttii (Rchb.f.) Soó; Orchis foliosa Schur [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Orchis hungarica Pant. ex G.Keller & Soó; Orchis latifolia f. densa (Harz) Soó; Orchis latifolia f. gracilis Schur; Orchis latifolia f. inaequiloba (Harz) Soó; Orchis latifolia var. abbreviata Harz; Orchis latifolia var. blyttii Rchb.f.; Orchis latifolia var. brevibracteata Harz; Orchis latifolia var. comosa Harz; Orchis latifolia var. conica Lindl.; Orchis latifolia var. cordigera (Fr.) Rchb.f. [συν. της D. cordigera s.l.]; Orchis latifolia var. densa Harz; Orchis latifolia var. densiflora Harz; Orchis latifolia var. elata Harz [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Orchis latifolia var. humilis Harz; Orchis latifolia var. inaequiloba Harz; Orchis latifolia var. lanceata Harz; Orchis latifolia var. laxiuscula Harz; Orchis latifolia var. macilenta Harz; Orchis latifolia var. macrochlamys Asch. & Graebn.; Orchis latifolia var. obtusa Harz; Orchis latifolia var. orbiculatus Zapal.; Orchis latifolia var. parvicalcarata Harz; Orchis latifolia var. pyramidalis Harz; Orchis latifolia var. rochelii Griseb. & Schenk; Orchis latifolia var. sparsiflora Harz; Orchis latifolia var. traunsteineriiformis Harz; Orchis latifolia var. trifida Harz; Orchis latifolia var. trilobata Harz; Orchis latifolia var. vulgaris Harz; Orchis monticola Klinge [nom. superfl. - συν. της D. cordigera s.l.]; Orchis monticola subsp. cordigera (Fr.) Klinge [nom. superfl. - συν. της D. cordigera s.l.]; Orchis rivularis Heuff. ex Schur; Orchis rocheliana (Klinge) Klinge [nom. inval.]; Orchis siculorum (Soó) Soó


Παγκόσμια κατανομή:
Southeastern Europe

Σημειώσεις είδους:

Στο είδος χωρίζεται σε 3 υποείδη και μία ποικιλία από το WCSF (27/5/2015). Στην Ελλάδα βρίσκονται 2 υποείδη και μία ποικιλία. 

Το τυπικό υποείδος έχει άνθη με χείλος ρομβοειδές σε μερικά με κεντρικό δόντι (πλ. × μ. 8-16 × 10-20mm - Delforge, 2006, αν και συνήθως στην Ελλάδα πλάτος και μήκος είναι ίσα), με ανοιχτόχρωμο/λευκό κέντρο (λευκό γύρο από την είσοδο του πλήκτρου) που έχει όμως σκούρα καμπύλα σχέδια (Πέτρου et al., 2009). Τα φύλλα φέρουν σκούρες κηλίδες. 

Όπου βρίσκεται με άλλα είδη (κυρίως D. baumanniana J.Hölzinger & Künkele) τα υβρίδια είναι αναπόφευκτα και συχνά πιο πολυπληθή από τα τυπικά άτομα. 

Διάφορα είδη/υποείδη/ποικιλίες/φόρμες έχουν περιγραφεί, πιθανόν τα περισσότερα είναι υβρίδια - για συζήτηση δες Delforge (2006).

Κλείδα για τα υποείδη (ο σύνδεσμος οδηγεί στις αντίστοιχες καταχωρήσεις)

1. πλήκτρο ισομήκες ή μακρύτερο του χείλους

              2

* πλήκτρο κοντύτερο του χείλους, με στρογγυλεμένο άκρο

              subsp. cordigera

2. πλήκτρο μυτερό, φυτό κοντό (<20cm) χωρίς πολλά άνθη, χείλος ρομβοειδές

              var. rhodopeia (σύνδεσμος)

* φυτό και πλήκτρο όχι ως άνω, χείλος σχεδόν ορθογώνιο

              subsp. pindica (σύνδεσμος)


English 

Three subspecies and one variety are recognised in this species (WCSF, 27/5/2015) - two subspecies and one variety are present in Greece. 

Members of the typical subspecies carry flowers with a rhombic lip (some may have a central lobe more pronounced - measurements W. × L. 8-16 × 10-20mm, Delforge, 2005). The lip centre is light coloured and carries a pattern of purple loops (Πέτρου et al., 2009). Leaves can be heavily spotted. 

Where it occurs with other species, especially D. baumanniana J.Hölzinger & Künkele, hybrids will be common and may be more abundant than the species. There is a plethora of names going around for members of this group, most may be hybrids - for more information see Delforge (2006).

Key to the subspecies (link redirects to relevant entry)

1. spur lenght equal or longer than the lip

              2

spur shorter than the lip, tip rounded

              subsp. cordigera

2. spur pointy, plant short (<20cm) not carrying many flowers, lip rhombic

              var. rhodopeia (link)

* plant and spur not as above, lip almost rectangular 

              subsp. pindica (link)


Τεκμηρίωση ονόματος/Nomenclatural documentation

τυπική δημοσίευση - protologue

εικονογράφηση της τυπική δημοσίευσης - illustration of protologue: fig. 1


Σημειώσεις:

http://www.greekorchids.gr/d_cordigera.htm http://orchid.unibas.ch/phpMyHerbarium/2000130/1/Dactylorhiza/cordigera/Fries_Elias_Magnus/Soo_von_Bere_Karoly_Rezsoe/specimen.php