Epipactis olympica Robatsch 1990, Linzer Biol. Beitr. 22: 144

Ελληνική κατανομή:
Νομός Πιερίας

Παγκόσμια κατανομή:
Southeastern Europe

Σημειώσεις είδους:

Ξεχωρίζει από την E. greuteri H.Baumann & Künkele (με την οποία μοιάζει πολύ), επειδή το ρυγχίο (αγγλ. rostellum - μια προεξοχή της στιγματικής κοιλότητας που ουσιαστικά αποτρέπει την επαφή των γυρεομαγμάτων του άνθους με το στίγμα του ίδιου άνθους, αποτρέποντας την αυτογονιμοποίηση) είναι υποτυπώδες και ουσιαστικά μειωμένο σε μορφή μικρής σφήνας, κάτω από τα γυρεομάγματα (δες φώτο εδώ - σε σύγκριση με το ρυγχίο της E. helleborine (L.) Cratnz ssp. helleborine που είναι ανεπτυγμένο και φαίνεται σαν μικρή λευκή σφαίρα κάτω από τα γυρεομάγματα εδώ). Επίσης η ωοθήκη του παρόντος είδους, φέρει ελαφρύ χνούδι. 

Είδος ενδημικό του Ολύμπου, αν και δεν αποκλείεται να είναι αυτόγαμη μορφή της E. greuteri H.Baumann & KünkeleΠαρόμοια μείωση του ρυγχίου σε αυτόγαμα άτομα έχει συμβεί με τον πληθυσμό που φέρει το όνομα 'Epipactis youngiana' (= Ε. helleborine (L.) Crantz ssp. helleborine) στη Βρετανία (Hollingsworth et al., 2006). 

Διαγνωστικοί χαρακτήρες (Robatsch, 1990; Delforge, 2006):

Φυτό: συνήθως μονήρεις βλαστοί σπάνια 2, 35-55cm, χνουδωτοί, σχεδόν βελούδινοι στο ανώτερο μισό. Φύλλα: ένα (2) στη βάση που αγκαλιάζουν τον βλαστό, 3 - 4 (6) ανώτερα, ελλειπτικά-λογχοειδή 1-4 × 4-6,5 cm (πλ. × μ.), τα ανώτερα πιο στενά, σε ελικοειδή διάταξη, μακρύτερα του μεσογονατίου διαστήματος. Ανθοφόρο: πυκνό με 30-45 άνθη σχεδόν το 1/4-1/2 του όλου ύψους του φυτού. Βράκτια: το κατώτερο βράκτιο συνήθως είναι μεγαλύτερο σε μήκος του άνθους+ωοθήκης, έως 4cm μακρύ, κρεμάμεναΆνθη: μεσαίου μεγέθους, σχεδόν οριζόντια, ανοικτά, τα σέπαλα πράσινο ανοικτό τα πέταλα πιο ανοιχτόχρωμα με ροζ ανταύγειες, πράσινα εξωτερικά, εσωτερικά μερικές φορές με ροζ απόχρωση, με νέκταρ. Eπιχείλειο: σχεδόν λευκό ή ανοιχτοπράσινο με 2 κάλους συνήθως ελάχιστα έντονους και ελαφρά ροζ. Ωοθήκη: πράσινη, απιοειδής, ελαφρά χνουδωτή, με μακρύ ποδίσκο.


English

It can be differentiated from E. greuteri H.Baumann & Künkele (whith which it is most similar) by the shape of the rostellum which is small and has the shape of a small wedge under the pollinia (see photo here). The ovary of the present species is velvety. 

An Olympus Mountain endemic, E. olympica Robatsch may just be a self-pollinated form of E. greuteri H.Baumann &  Künkele. Similar reduction in the size and shape of the rostellum is reported for a British population of E. helleborine (L.) Crantz ssp. helleborine, which was considered autogamous and a separate, UK endemic species once (with the name E. youngiana A.J.Richards & A.F.Porter - Hollingsworth et al., 2006). 

Diagnostic characters (Robatsch, 1990; Delforge, 2006):

Plant: usually single stemmed, rarely two stems, 35-55cm, pubescent. Leaves: one (2) basal clasping the stem, 3 - 4 (6) upwards, elliptic-lanceolate, 1-4 × 4-6,5 cm (W × L), upper leaves narrower, alternating helically, longer than the internodes. Inflorescence: dense, carrying 30-45 flowers, occupying almost 1/4-1/2 of the whole plant. Bracts: lower bract longer than the length of ovary+flower, up to 4 cm long, all bracts longer than the ovary, pendent. Flowers: of medium size, almost held horizontally, open, sepals light green, petals lighter with a pink hue, abaxially green, nectariferous. Epichile: almost white or light green, with two inconspicuous light pink calli. Ovary green, pyriform, slightly pubescent, with a long pedicel. 


Βιβλιογραφία/References

Hollingsworth,P.M., J. Squirrell, M.L. Hollingsworth, A.J. Richards & R.M. Bateman, 2006. Taxonomic complexity, conservation and recurrent origins of self-pollination in Epipactis (Orchidaceae). Στο Bailey,J. & R.G. Ellis (eds), Current taxonomic research on the British & European flora. London, BSBI: 27–44. London, UK

Robatsch, Κ. 1990. Beiträge zur kenntnis der Europäischen Epipactis –arten (Orchidaceae). Linzer Biol. Beitr. Vol.22: 143-149


Τεκμηρίωση ονόματος/Nomenclatural documentation

τυπική δημοσίευση - protologue