Ελληνικές Ορχιδέες In Situ | Ophrys |

Ophrys fuciflora subsp. fuciflora(F.W.Schmidt) Moench

Ophrys fuciflora subsp. fuciflora (F.W.Schmidt) Moench 1802, Suppl. Meth.: 311

Συνώνυμα:

* Arachnites fuciflorus F.W.Schmidt [βασιώνυμο – συν. Της O. fuciflora s.l.]; Arachnites oxyrhynchus Tod.; Epipactis arachnites (Scop.) F.W.Schmidt; O. holoserica auct., [sensu auct. – συν. της O. fuciflora s.l.]; Ophrys aegirtica P.Delforge; Ophrys annae Devillers-Tersch. & Devillers; Ophrys appennina Romolini & Soca; Ophrys arachnites (Scop.) Reichard [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Ophrys arachnites var. brachyotes (Rchb.) Nyman; Ophrys arachnites var. cornigera Beck; Ophrys arachnites var. linearis (Moggr.) E.G.Camus; Ophrys aramaeorum P.Delforge; Ophrys baeteniorum P.Delforge; Ophrys bombyliflora Spreng. [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Ophrys brachyotes Rchb.; Ophrys chiosica P.Delforge; Ophrys cinnabarina Romolini & Soca; Ophrys colossaea P.Delforge; Ophrys dinarica Kranjcev & P.Delforge; Ophrys druentica P.Delforge & Viglione; Ophrys episcopalis Poir; Ophrys flavescens Sassenf.; Ophrys fuciflora (Crantz) Rchb.f. [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Ophrys fuciflora f. brachyotes (Rchb.) Soó; Ophrys fuciflora f. elongata A.Terracc.; Ophrys fuciflora f. exilis Ruppert ex Soó; Ophrys fuciflora f. flavescens Rosbach; Ophrys fuciflora f. longibracteata A.Terracc.; Ophrys fuciflora f. pauciflora A.Terracc.; Ophrys fuciflora f. tallosii Soó; Ophrys fuciflora f. triloboviridis Soó; Ophrys fuciflora subsp. annae (Devillers-Tersch. & Devillers) R.Engel & P.Quentin; Ophrys fuciflora subsp. lorenae E.De Martino & Centur.; Ophrys fuciflora subsp. maxima (H.Fleischm.) Soó; Ophrys fuciflora subsp. montiliensis Aubenas & Scappat.; Ophrys fuciflora subsp. souchei R.Martin & Véla; Ophrys fuciflora subsp. untchjii M.Schulze; Ophrys fuciflora var. apiformoides Balayer; Ophrys fuciflora var. carmeloides Balayer; Ophrys fuciflora var. cornigera (Beck) Asch. & Graebn.; Ophrys fuciflora var. dinarica (Kranjcev & P.Delforge) Faurh.; Ophrys fuciflora var. linearis Moggr.; Ophrys fuciflora var. maxima H.Fleischm.; Ophrys fuciflora var. untchjii (M.Schulze) Soó; Ophrys gresivaudanica O.Gerbaud; Ophrys halia Paulus; Ophrys heldreichii subsp. pharia (Devillers & Devillers-Tersch.) Kreutz; Ophrys helios f. taloniensis (Kreutz) P.Delforge; Ophrys helios Kreutz; Ophrys holoserica subsp. annae (Devillers-Tersch. & Devillers) H.Baumann & al.; Ophrys holoserica subsp. aramaeorum (P.Delforge) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. colossaea (P.Delforge) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. cyrenaica Kreutz; Ophrys holoserica subsp. dinarica (Kranjcev & P.Delforge) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. druentica (P.Delforge & Viglione) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. episcopalis (Poir.) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. ethemeae Kreutz; Ophrys holoserica subsp. gresivaudanica (O.Gerbaud) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. halia (Paulus) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. halicarnassia H.Baumann & Künkele; Ophrys holoserica subsp. helios (Kreutz) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. libanotica B.Baumann & H.Baumann; Ophrys holoserica subsp. linearis (Moggr.) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. lorenae (E.De Martino & Centur.) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. maxima (H.Fleischm.) Greuter; Ophrys holoserica subsp. medea (Devillers & Devillers-Tersch.) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. paolina Liverani & Romolini; Ophrys holoserica subsp. serotina (Rolli ex Paulus) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. taloniensis Kreutz; Ophrys holoserica subsp. toroslaria Kreutz, Gügel & Zaiss; Ophrys holoserica subsp. untchjii (M.Schulze) Kreutz; Ophrys holoserica subsp. vanbruggeniana J.Essink, L.Essink & Kreutz; Ophrys holoserica var. bicolor E.Breiner & R.Breiner; Ophrys holoserica var. flavescens (Rosbach) H.Sund.; Ophrys insectifera subvar. linearis Moggr.; Ophrys kranjcevii P.Delforge; Ophrys linearis (Moggr.) P.Delforge; Ophrys maxima (H.Fleischm.) Paulus & Gack; Ophrys medea Devillers & Devillers-Tersch.; Ophrys montiliensis (Aubenas & Scappat.) P.Delforge; Ophrys nicotiae Zodda; Ophrys oestrifera Rchb. [nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Ophrys pharia Devillers & Devillers-Tersch.; Ophrys pinguis Romolini & Soca; Ophrys saliarisii Paulus & M.Hirth; Ophrys serotina Rolli ex Paulus; Ophrys souchei (R.Martin & Véla) P.Delforge; Ophrys tili M.Hirth & H.Spaeth; Ophrys truncata Dulac; Ophrys untchjii (M.Schulze) P.Delforge; Orchis arachnites Scop.; Orchis fuciflora Crantz


Ελληνική κατανομή:
Νομός Δωδεκανήσου Νομός Ηρακλείου Νομός Κυκλάδων Νομός Λακωνίας Νομός Λασιθίου Νομός Ρεθύμνου Νομός Σάμου

Παγκόσμια κατανομή:
Northern Europe Middle Europe Southeastern Europe Northern Africa Western Asia

Σημειώσεις είδους:

Χαρακτήρες που κάνουν το παρόν είδος να ξεχωρίζει, είναι το πλατύ χείλος με απλωτές ή σχεδόν απλωτές άκρες (σε ορισμένα άτομα ή πληθυσμούς γυρισμένες προς τα πίσω, σε άλλα προς τα μπροστά), με δύο μικρά κερατάκια και η οξύληκτη άκρη του στύλου. 

Τέσσερα υποείδη αναγνωρίζονται στην Ελλάδα (WCSF, 4/6/2015). Υπάρχουν υβρίδια που μπορεί να δυσκολέψουν την αναγνώριση (κυρίως οι Ophrys × vetula Risso =  O. fuciflora × O. scolopax και η Ophrys × peltieri Maire = O. scolopax × O. tenthredinifera). 

Οι Ελληνικοί πληθυσμοί θεωρούνται γενετικά απομονωμένοι από τους πληθυσμούς της ηπειρωτικής Ευρώπης (Devey et al., 2009).  

Κλείδα για τα υποείδη της Ελλάδας (προσαρμοσμένη από τους Pedersen & Faurholdt, 2007, με συνδέσμους που οδηγούν στις καταχωρήσεις)

1. Όρια θυρεού μία υπόλευκη παχιά γραμμή, σχεδόν χωρίς προεξοχές ή διακλαδώσεις, περιοχή εσωτερικά του θυρεού συνήθως ποικιλόχρωμη και όχι με συμμετρικά κατά μήκος σχέδια, πέταλα κοντύτερα των 4 mm, χείλος θολωτό.  

        subsp. candica (σύνδεσμος)

* Χείλος και άνθος όχι ως άνω

        2

2. Θυρεός αποτελούμενος από μικρές (συνήθως 2) ξεχωριστές κηλίδες, συνήθως όχι ενωμένες (αν είναι ενωμένες, είναι με μία λεπτή γραμμή), χείλος σχεδόν ομοιόχρωμο

        subsp. andria (σύνδεσμος)

* Χείλος όχι ως άνω

        3

3. Κερατάκια μικρά (συχνά στρογγυλεμένα ή σχεδόν απόντα - αλλά όχι πάντα), πέταλα κοντύτερα των 4 mm, χείλος μακρύτερο των 15 mm

        subsp. oblita (σύνδεσμος)

* Χείλος και άνθος όχι ως άνω

        subsp. fuciflora 

 

English

Characters that identify this species from other taxa, are: the broad flat lip (edges may be folded), the two small horns and the acute tip of the gynostemium. 

Four subspecies are accepted in Greece (WCSF, 4/6/2015). There are hybrids that can cause confusion, specifically:  Ophrys × vetula Risso =  O. fuciflora × O. scolopax and Ophrys × peltieri Maire = O. scolopax × O. tenthredinifera

Greek populations are considered genetically isolated from the European mainland (Devey et al., 2009).  

Key to the subspecies present in Greece (adapted from Pedersen & Faurholdt, 2007, with links to the relevant entries)

1. Speculum border a thick, off-white line, almost unbranched, inside the speculum is usually marbled but not with a symmetrical pattern, 

petals shorther than 4 mm, lip domed

        subsp. candica (link)

* Speculum and flower not as above

        2

2. Speculum composed of small (usually two in number) separate dots (if united, then only by a thin line), lip almost unicolour

        subsp. andria (link)

* Lip not as above 

        3

3. Horns small (sometimes rounded and almost totally inconspicuous), petals shorter than 4 mm, lip longer than 15 mm

        subsp. oblita (link)

* Lip and flower not as above

        subsp. fuciflora 


Βιβλιογραφία/References

Devey, D.S., R.M. Bateman, M.F. Fay & J.A. Hawkins, 2009. Genetic structure and systematic relationships within the Ophrys fuciflora aggregate (Orchidaceae: Orchidinae): high diversity in Kent and a wind-induced discontinuity bisecting the Adriatic. Annals of Botany Vol.104: 483–499.


Τεκμηρίωση ονόματος/Nomenclatural documentation

τυπική δημοσίευση - protologue 

εικονογράφηση που αναφέρεται στη τυπική δημοσίευση - illustration cited in protologue: 1266