Cephalanthera Rich. 1818, Mém. Mus. Hist. Nat. 4: 51

Συνώνυμα:

Callithronum Ehrh.; Dorycheile Rchb.; Eburophyton A.Heller; Lonchophyllum Ehrh.; Tangtsinia S.C.Chen; Xiphophyllum Ehrh.


Παγκόσμια κατανομή:
Northern Europe Middle Europe Southwestern Europe Southeastern Europe Eastern Europe Northern Africa Siberia Middle Asia Caucasus Western Asia China Eastern Asia Indo-China Western Canada Northwestern U.S.A.

Πληροφορίες γένους:

Ενδιαιτήματα

Φύονται συνήθως σε σκιερές θέσεις, σε δάση και σε μεγάλα υψόμετρα. Εξαίρεση η C. longifolia (L.) Fritsch που μερικές φορές μπορεί να βρεθεί σε υγρά (αλλά όχι κορεσμένα) λιβάδια και χορτολίβαδα. 

Επικονίαση

Τα άνθη επικονιάζονται από μέλισσες που θεωρούν πως επισκέπτονται άνθη φυτών που προσφέρουν ανταμοιβή με τη μορφή γύρης (τουλάχιστον στη περίπτωση των C. rubra (L.) Rich. και C. longifolia (L.) Fritsch - Dafni & Ivri, 1981; Nilsson, 1983). Στην περίπτωση της C. rubra (L.) Rich., τελευταία ανακαλύφθηκε πως αρσενικά έντομα του κολεόπτερου Miarus campanulae Linnaeus 1767 είναι κυρίως υπεύθυνα για την επικονίασή της (Claessens et al., 2015). Σύμφωνα με τη προαναφερθείσα βιβλιογραφική αναφορά, τα θηλυκά έντομα του είδους αφήνουν τα αβγά τους στα άνθη της Campanula persicifolia L., τα οποία μιμείται η Cephalanthera rubra (L.) Rich. Επίσης το συγκεκριμένο είδος είναι αυτόγαμο σε περίπτωση που κατά την περίοδο της άνθησης επικρατούν βροχές (Claessens et al., 2015). 

Ταξινομικές σημειώσεις

Από τα 19 είδη του γένους (Chase et al., 2015) στην Ελλάδα υπάρχουν 5, εύκολα αναγνωρίσιμα. Ένα (η C. cucullata Boiss. & Heldr.) είναι Ελληνικό ενδημικό και προστατευόμενο από διεθνείς και εθνικές νομοθεσίες. Το γένος δεν έχει υποστεί ονοματολογικό πληθωρισμό. 

Καλλιέργεια 

Τα είδη του γένους είναι μάλλον «ευκαιριακά» ή/και μερικά μυκοετερότροφα (τουλάχιστον οι C. rubra (L.) Rich. και C. damasonium (Mill.) Druce – Preiss K. et al., 2010), δηλαδή ανάλογα της έντασης φωτός που έχουν στη διάθεσή τους για φωτοσύνθεση, παρασιτούν λιγότερο ή περισσότερο στη μυκόριζά τους. Δεν υπάρχουν αναφορές για επιτυχημένη βλάστηση σπερμάτων in vitro (πέρα από το στάδιο του πρωτοκόρμου e.g. Yamazaki & Myioshi, 2006), είτε συμβιωτικά είτε ασυμβιωτικά στο γένος Cephalanthera Rich. (Rasmussen, 2008 σελ. 259-260; Fay & Taylor, 2015), γεγονός που υποστηρίζει περαιτέρω τη θέση πως τα φυτά εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη μυκόριζά τους. Εξάλλου, αρκετά είδη στο γένος (e.g . C. austiniae (A.Gray) A.Heller, C. exigua Seidenf.) είναι ολικώς μυκοετερότροφα. Ως εκ΄ τούτου, φυτά τα οποία ευκαιριακά βρίσκονται σε διαδικτυακά καταστήματα, είναι προϊόντα παράνομης συλλογής από το φυσικό περιβάλλον, και δεν έχουν πιθανότητα επιβίωσης.  

Κύκλος ζωής

Τα ριζώματα ξεκινάνε να βλασταίνουν νωρίς την άνοιξη. Ανθίζουν Μάιο έως μέσα καλοκαιριού ανάλογα το υψόμετρο. Φθινόπωρο και χειμώνα είναι σε λήθαργο.


English

Habitats

Cephalanthera Rich. can be found in dense undisturbed forests in high altitudes. Exceptionally (and rarely) C. longifolia (L.) Fritsch can be found in relatively wet meadows. 

Pollination

Flowers are food deceptive, mimicking flowers with edible pollen (at least in the case of C. rubra (L.) Rich. and C. longifolia (L.) Fritsch - Dafni & Ivri, 1981; Nilsson, 1983). In C. rubra (L.) Rich., according to Claessens et al. (2015), male insects of the weevil Miarus campanulae Linnaeus 1767 have been discovered to act as pollinators. According to the aforementioned authors, females of this weevil deposit their eggs in flowers of Campanula persicifolia L., which are mimicked by Cephalanthera rubra (L.) Rich. Furthermore, this species is autogamous when during the flowering season the weather is rainy (Claessens et al., 2015). 

Notes on taxonomy 

Five easily distinguished species occur in Greece, out of the 19 accepted for the genus (Chase et al., 2015). C. cucullata Boiss. & Heldr. is endemic and protected by national and international law.  

In cultivation

Cephalanthera Rich. species are probably partial myco-heterotrophs (at least in the case of C. rubra (L.) Rich. and C. damasonium (Mill.) Druce – Preiss K. et al., 2010). Consequently, plants depend on their fungal symbiont to survive. There are no publications reporting successful in vitro reproduction from seed (plants do not grow beyond the protocorm stage - Yamazaki & Myioshi, 2006; Rasmussen, 2008: 259-260; Fay & Taylor, 2015). Furthermore, a few species are myco-heterotrophs (e.g . C. austiniae (A.Gray) A.Heller, C. exigua Seidenf.).  Consequently, any plants that are up for sale should be considered illegally collected from the wild, and there is no possibility any of them will survive in cultivation.   

Life Cycle

Rhizomes start budding in early spring – plants flower from late May to mid-summer, depending on altitude. Plants hibernate as rhizomes during autumn and winter. 


Βιβλιογραφία/References

Claessens, J., K.K. Beentjes, T. Heijerman, J. Miller & B. Gravendeel, 2015. Beobachtungen von Miarus campanulae als Bestäuber von

Cephalanthera rubra. J. Eur. Orch. Vol.47(1): 77 – 87. 

Dafni, A. & H.Y. Ivri, 1981. The flower biology of Cephalanthera longifolia (Orchidaceae) - Pollen imitation and facultative floral mimicry. Pl.Syst. Evol. Vol.137: 229-240

Fay, M.F. & I. Taylor, 2015. 807. Cephalanthera rubraCurtis’s Botanical Magazine Vol.32(1): 82–90

Nilsson, L.A.,1983. Mimesis of bellflower (Campanula) by the red helleborine orchid Cephalanthera rubra. Nature Vol.305: 799-800

Preiss, Κ., Ι.K.U. Adam & G. Gebauer, 2010. Irradiance governs exploitation of fungi: fine-tuning of carbon gain by two partially myco-heterotrophic orchids. Proc. R.Soc. B, Vol.277(1686): 1333-1336

Yamazaki J.& K. Myioshi, 2006. In vitro asymbiotic germination of immature seed and formation of protocorm by Cephalanthera falcata (Orchidaceae). Annals of Botany Vol.98: 1197–1206